423e bataljon infanterie

Homepage

 
Pag peloton

Lezing gehouden door Peter Bervoets 23 oktober 1996 tijdens een reŁnie van het Pag peloton

Inhoud

 TOC \o "1-3" \h \z \u Surabaya 2 Dagen. PAGEREF _Toc337918917 \h 2

Probolingo 22 dagen. PAGEREF _Toc337918918 \h 2

Boedoeran 15 dagen. PAGEREF _Toc337918919 \h 2

Tanggalangi 14 dagen. PAGEREF _Toc337918920 \h 2

Bajoe oerip  72 dagen. PAGEREF _Toc337918921 \h 2

MODJOKERTO 17 dagen. PAGEREF _Toc337918922 \h 3

Balong  Bendo 39 dagen. PAGEREF _Toc337918923 \h 3

DJOMBANG - 4 dg en toen PERAK - 7dg en 30/9/49 naar SOEMOBITO - voor 20 dg. PAGEREF _Toc337918924 \h 3

Plosso 60 dagen. PAGEREF _Toc337918925 \h 4

MODJOKERTO 49 dg., PAGEREF _Toc337918926 \h 4

Malang 210 dagen. PAGEREF _Toc337918927 \h 5

Bandung Tjimahi-djakarta  13 dagen. PAGEREF _Toc337918928 \h 5

 

 


 

 

 

423 Bataljon Infanterie
--------------------------≠

VERKORT VERSLAG OVER HET VERBLIJF VAN HET 'PAG'-PELOTON IN OOST-JAVA 1949 Ė 1950

(gebaseerd op het  Dagboek van Cor Scheijbeler)

Surabaya 2 Dagen

 Aankomst 'Waterman' op zat. 12 mrt 1949. Met vrachtauto's naar garage-hallen van Kromhoutkazerne in Surabaya. Gelijk de stad in. Dan geweer ophalen met 98 patronen, 12 hiervan in je magazijn. De eerste Cadi uitgereikt en post uit Holland.

2 dagen later op de trein naar het Z. en onder zware bewaking naai

 

Probolingo 22 dagen

.Verplicht slapen met je geweer onder de klamboe. Zie je het voor je Voor de rest acclimatiseren: wennen aan de hitte, tropenervaring op doen, Indische gewoontes leren kennen en maleis, met alarm leren omgaan, op appŤl, wacht lopen natuurlijk en patrouilles, theorie stengun en geweer, kampongs sweep-en. Ook veel kijken en praten, post lezen en schrijven en jezelf inrichten in je 'luxe' kamers met maar 14 mensen, geweer poetsen, baboes pesten, lol trappen, verplichte rust van 2 tot 4, mandiŽn in wolkbreuk, aardappelen schillen, zwemmen in de kali en jezelf vooral niet vervelen.

Voor het eerst schieten, 10 patronen zo waar. Sporten, over de kali met een touw. Geweren werden gejat, 6 dagen licht-arrest. Voor het eerst je soldij gekregen. F 1.80 per dag, 40 cent ervan was oorlogstoelage. Wat denk je daarvan. De eerste 3 gevallen in de Compie. van tropenkolder. Op 3 april '49 verkast naar:

Boedoeran 15 dagen

Zitten nu dichter bij Surabaya. Kregen per kamer een baboe 'toegewezen'. Ook hier weer heerlijk 's nachts wacht en patrouille  lopen. Moesten interessante saaie theorie-lessen volgen.

Telkens enkele van ons om zijn beurt naar Surabaya passagieren, o.a. naar Marijke Club en de Bioscoop, allemaal goedkoop gelukkig, Simpang was voor de rijken.

Vanuit Boedoeran een meerdaags bivak naar Porong. Wat er al aan zat te komen, gebeurde: wij PAG-peloton werd een ordinair tirailleurs-peloton, of te wel zandhazen. Niks pantser afweergeschut, laat staan bren-carriers.

En op 20 april '49 weer verhuist, nu naar:

Tanggalangi 14 dagen

Een vervallen suikerfabriek is ons kamp voor 2 weken. Hier begonnen met echte Serieuze zandhazen-werk: naar schietbaan in Surabaya, veel exercitie, patrouille. lopen  huizen doorzoeken. Javaanse politie versterken die op wacht stonden op 3 posten: een viaduct, een spoor- en voetbrug. Tweemaal is op onze wachtpost geschoten, dus alarm, maar uiteindelijk niks aan de hand. Weer diverse. malen uit geweest in Surabaya. Op 30 april vroeg op vanwege grote parade in Surabaya voor generaal Baaij. Was niet veel aan, het was heel warm en we werden verwend met een glas limo, Cadi gehaald: 300 sigaretten. voor f 3.60. Onze eerste 'geweer' inspectie bij de dokter. Na bijna 2 mnd. in IndiŽ, zijn we baroe  af en gaan we het echte soldatenwerk doen waar we eigenlijk voor gekomen zij

 

Bajoe oerip  72 dagen

 

 

Op 4 mei 49 in alle vroegte met gekreun en gemopper uit het bed getrommeld. In colonne van 25vrachtauto's met de A ≠compie met onbekende bestemming via Surabaya in W-richting het binnenlands oorlogsgebied in. Iedereen voelt dat we een heel spannende tijd gaan krijgen.

 

Bar slechte en vooral stoffige wegen. Vanuit Padangan rijdt alleen ons Peloton nog een uurtje door en via Tjepoe heuvelopwaarts haar onze nieuwe Post Banjoe-oerip, de olievelden van de BPM. Hier waren die stoere doorgewinterde mariniers;

Die hadden alles om jaloers op te zijn. Na een week waren we met de 35 man op onszelf aangewezen - verdeeld over 2 kampementen ťťn op tjot en een kleinere aan de andere kant van de heuvel. (Sipoerna)

Het was echt afzien soms daar in Banjoe-oerip. Wacht zitten in 3-4 stellingen rond de kampementen, 24 u per dag, meestal minstens 2 man bezetting, 2 uur op en 4 uur af. Bijna elke dag zat je wel op wacht.

 

In_ de haarspeldbochten was je op je hoede voor snijpers. En... natuurlijk die verdomde loop-patrouilles weer. Het waren de enkele lange kerels die iets makkelijker de heuvel op en af konden. Wat hebben we die sergeants, korporaals en de luit allerlei lelijke dingen toegewenst. Kankerpitten waren we.

 

Maar soms een makkie, een beetje op de auto de BPM-employees beschermen op de olievelden en naar Tjepoe en naar afgelegen plekken in het bos en dagelijks de foerage ophalen en rond≠brengen. Een enkele keer zwemmen. Banjak post en dus veel schrijven. En veel moe zijn en rooie pukkeltjes krijgen. Hadden wel veel aanloop, aalmoezenier en dominee kwamen geregeld. Zelfs Guus Jansen uit Holland gaf met zijn piano een voorstelling.

 

Juni 49 is helaas kap. Van El, onze Compagniescommandant gedood. Was een domper. Wie volgt, vroegen we ons af. Soms was er helemaal geen licht in het kamp. Maar alles bij elkaar is er goed gewerkt, hoewel we dikwijls dingen te kort kwamen.

 

Juist in de tijd dat de vaandrig promotie maakte als luit (hij wilde er eigenlijk niks van weten), werd er een heel grote actie georganiseerd met verbindingen naar Surabaya en Bodjo. Een van de jongens die voorop liep, keek stiekem naar het fotootje van zijn meisje. Kampongs sweep-en hoorde erbij. We waren bloeddorstig, bajonet op het geweer.

 

Ettelijke malen beschoten in de 2 1/2 maand in Banjoe-oerip, op Patrouilje. en op wacht. Enkele acties richting Weden, 18 km naar het N. Met veel bombarie en mortieren en met vrij veel troepen onder leiding van enkele officieren. We hebben Weden nooit kunnen veroveren, ook de mariniers niet.

 

Precies op de dag van onze zoveelste verplaatsing op 24 juli '49 werden 2 bruggen in de buurt opgeblazen. Dat was duidelijk geen toeval. De mariniers, die Banjoe-oerip van ons zouden overnemen, moesten noodgedwongen hun spullen op onze wagens aan`de andere kant van de kali, overladen. Uren later gingen we op weg, uitgewuifd door de bevolking en, ons inlands personeel.

 

MODJOKERTO 17 dagen

150 km naar Modjokerto
We blijven de nacht over bij de compie in Padangan en weer vroeg in oostelijke-richting. Bij een kapotte brug zelfde routine: eerste keer met mankracht overladen en de lege auto's door de kali.

Dan lang wachten op de andere troepen, weg vol gaten en heel veel stof.

 

Bij Surabaya zijn wegen iets beter en rijden naar uiteindelijke bestemming, de bataljonsstad Modjokerto, terug naar de 'beschaving' tussen normale mensensmet een behoorlijke legering. Het was 'slamatan' daar.

 

Nu weer iets nieuws erbij: patrouille. per fiets en treinbewaking. Wel wacht en patrouille. lopen natuurlijk, maar al bij al allemaal een beetje rustiger. Af en toe een bioskopie pakken, wegen en bruggen sweep-en. Half aug. werd order 'staakt het vuren' van kracht.

Toen weer overgeplaatst, nu naar:

Balong  Bendo 39 dagen   

niet zover van Modjokerto vandaan. Het 'vijandelijke' leger wordt onrustig, ze komen overal vandaan en denken dat ze nu alles al mogen doen. Wel een keer met Indonesische. leger gevoetbald.

15augustus is Jan Blommaart jarig. Nu er minder gevaar is, wordt er wel meer gekankerd. we willen naar huis... Veel naar kantine, een keer naar cabaret, volleyballen, schrijven en vooral veel roken.

Een wild zwijn achterna zitten met de klewang in de kampong, uiteindelijk met geweer afgemaakt. Maken niet zoveel meer mee, wel een soldaat door een bruggetje gezakt; wie was dat? Komen in een kampong een Hollands.sprekende djongos tegen - kom mee naar ons kamp, kunnen hem goed gebruiken. Water rond≠brengen naar diverse kampementen met de rijdende tank.

DJOMBANG - 4 dg en toen PERAK - 7dg en 30/9/49 naar SOEMOBITO - voor 20 dg

Veel op patrouille. en veel TNI-soldaten tegengekomen. In de buurt kapotte bruggen, maar spoorbruggen allemaal in tact langs            de honderden km lange spoorlijn Madioen-Surabaia.

De eerste avond in Soemobito geen warm eten, konvooi beschoten. Vanuit deze post zijn er heel wat mensen op vakantie. gegaan naar Tretes in de bergen, een keer een kouwe neus halen, hebben we wel verdient, zeg, na zoveel maanden. spanning.

 

Op 8 okt. 49, wham, een trein in de buurt op een trekbom gelopen, doden en gewonden afvoeren. Het was hier. Dat een sergeant-majoor, die in de trein naar Surabaya zat. al zijn barang kwijt was. Hij is in de tachtiger en negentiger jaren div. malen persoonlijk naar deze plek des onheils teruggeweest, zoals de luit. in zijn nieuwe plakboek van 1996 heeft beschreven.

 

Later weer schoten gehoord en dus op patrouille. in het pikkedonker. Iemand bang geweest? Ja. De bloedhete spoorlijn blijven we sweep-en en de kampongs - soeratjes controleren. Gerucht 2 bommen onder de lijn, maar niks gevonden.

 

Ook nog 2 dg Surabaya - op parade, gen. Baaij, divisiecommandant, zwaait af. Sergeant. Buys ligt in hospitaal met voetbalknie. We passagieren wat in Surabaya, o.a. Marijke club. Sommigen hebben van ringworm. Heel veel wacht lonen bij de spoorbruggen.op 20 okt. weer verkassen vanuit Soemobito, nu naar:

 

Plosso 60 dagen

Het was niet zo ver rijden naar deze kapotte suikerfabriek aan de kali Brantas. Iets vů6r Plosso hadden we een auto-ongeluk, geen gewonden. De Jappen en/of de ploppers zagen kans om alle suikerfabrieken waar we gelegerd hebben in Oost-Java grondig te vernielen. Zonde.

 

Plosso is een ontzettend groot kampement en dus moeilijk te bewaken met een kleine bezetting. Een mitrailleur op de dijk langs de kali, een andere bij de commandopost. We hadden een eigen waterleidinkje, niet veel druk, maar wel chique. Veel muggen, dus 's avonds lange mouwen en lange broek. deden we dat allemaal wel?

 

Prachtige accommodatie met zeker 10 employees-huizen. Riante kantine, veel sporten; naar de kerk 60 km heen en terug was leuke afleiding, lezen en schrijven en praten, praten, ook met de baboes. Heel veel wacht lopen en autobewaking was meer voor de kneusjes, die hadden we genoeg. De stoere binken gingen immers op patrouille, met de luit grotere afstanden natuurlijk. Sinterklaas geweest in dec-met NIWIN-pakjes enz.

 

TNI-leger-mensen kwamen heel dikwijls op visite hier en moesten weer teruggebracht worden, zonder wapens durfden ze niet buiten. Iemand had het lumineuze idee om overal langs het kampement grens bij het prikkeldraad bordjes neer te zetten met de tekst VOORZICHTIG - AWAS - BOM, met een mooie doodskop erbij.

 

En dan op 8 nov, wham, weer een trein op een trekbom gelopen precies 1 mnd. na de vorige (op 8 okt) en  precies dezelfde plaats, 4 burgers dood. We zijn er natuurlijk heen gemoeten met een deel van de compagnie + lt.  Ruhl.

 

Dodenherdenking in nov. aan de Indonesische kant, we zeggen tegen de TNI-commandant alles goed in de gaten te houden in de kampongs. Veel last van loslopende TNI-soldaten. Wij patrouilleren in de power-wagons, heel goed bewapend.

 

In nov.49 goed bericht: wij gaan half 1950 naar Holland, als resultaat van de Ronde Tafel Conferentie, wat dat dan ook moge betekenen. Gelukkig gaat de luit in nov. ook  eens met een ploegje op vac. naar Tretes.

 

Bevolking voelt zich wat veiliger. Sawaís worden weer bebouwd en passars gaan open in de kampong. Wij zelf hebben natuurlijk ook minder zin om dienst te kloppen. De ploppers, niet de TNI, gaan door met rotzooi te maken, auto's opblazen van ons. Wij worden steeds meer bevriend met de TNI, die        hun eigen gebieden moet gaan bewaken. In dec. geen patrouille mťer te lopen, maar we gaan ons wel wat vervelen.

 

Op 18 dec.49 wordt de Post Plosso officieel door lt. Ruhl en Bervoets aan de TNI overgegeven - in vriendschap na gedane strijd. Versperringen waren al afgebroken en we reden in konvooi ons kampement uit. We verlieten het binnenland - nu het domein van het Indonesisch. leger geworden. We gingen voor de tweede keer naar de garnizoensstad

MODJOKERTO 49 dg.,

 waar het 423e Bat. werd geconcentreerd. Hier breekt een nieuwe tijd voor ons aan - zonder enig levensgevaar hopen we. Met al onze rommel - arme Cor die alsmaar moet sjouwen - komen we allemaal heel royaal te liggen. Bataljons-kazernewachten worden georganiseerd, heel punctueel. Kerst 49 - op wacht en naar de kerk, kaarsjes en sfeer, maar wel heel warm. Iedereen was blij met zijn kerstpakket van de dienst: 50 sigaretten, half ons shag kauwgom, pepermunt, roggebrood., kaas kleerhaken, punaises, tandpasta., zakspiegel kalender, zakagenda, en ....statiefoto van Juliana en Bernhard. Kerstmaaltijd in de hal met heel het Bat. - heel goede makan. Vanaf 29 dec.49 heeft N ed. niets meer in IndonesiŽ. te zeggen. Wapens moeten worden ingeleverd, behalve voor de wachtposten. Enkele  van ons peloton krijgen  soldaat-le klas strepen, Cor helaas niet. Hij de pest erin.

 

En dan wordt het Nieuwjaars zondag 1950. Er zijn nog 70.000 KL'ers en 1400 mariniers 'af te voeren' naar Holland. Wanneer is het bataljon. aan de beurt? Reken maar uit, 9000 man per mnd., betekent minsten_ 8-9 mnd. geduld, dus-aug-sep, maar, overste KŲ nig_zegt het wordt half juli' Cor is 22 jr. geworden, de luit 24.

 

Interessante dagen volgen in het nieuwe jaar met excursies, lezingen. sport en lessen algemene. ontwikkeling. - maar dikwijls afgewisseld met wat saaiere dagen, wanneer we worden bezig gehouden met wachtlopen bij onze gebouwen en in de stad, appŤls, exercitie, lessen in krijgstucht. en dat soort dingen meer. Vaak naar kantine + soms cabaret en Rex bioscoop (3e rang f 1) of  melkbar  voor aardbijen 1 1 of coup ananas f 1.75. Soldij is nu .F 63 per mnd. incl. tropentoelage dat zijn heel wat kopjes koffie met koek in de kantine van f 0.35.

 

Modjokerto is overgegeven aan de nieuwe meesters, we moeten Begin feb.50 worden we als kwartiermeester overgeplaatst een behoorlijk eind hier vandaan, door de bergen in Z-richting, de prachtige stad

 

Malang 210 dagen

Heerlijk klimaat daarboven. Eerst naar een noodkamp, waar de kwartiermakers alles klaar maken. Het hele bataljon. gaat naar Malang in afwachting. van repatriŽring en nu begint meteen de reorganisatie in alle gelederen. Zo wordt bijvoorbeeld luitenant op 22/2 overgeplaatst als MTO-officier voor het  wagenpark voorheen het grote Malang-hospitaal. Cor mag helaas niet mee. Verder 10 man naar de Mil Pol., andere naar div. stafbureaus, enz. Stemming wordt er niet beter op. Cor en de anderen gaan zich vervelen, maar gelukkig komt er werk in off. mess en elders.

 

Het peloton is nu eigenlijk min of meer uiteengevallen, er wordt; geen enkele activiteit meer opgetekend in het dagboek van Cor. Intussen is het op 12 mrt';50 een jaar geleden, dat we voet aan wal hebben gezet in IndiŽ. Compagniescommandant. Lt. Ruhl wordt beŽdigd als beroeps-kapitein.

 

Bataljons -arts Sikkel geeft een brochure uit met de kop 'Zeer  verhoogde waakzaamheid'. Malang is een gevaarlijke  stad, want het aantal vrouwen  dat zich te koop aanbiedt is zeer groot. Mannen, zegt Sikkel, kijk uit. anders moet de schoonmaak-spuit in het hospitaal er aan te pas komen. Het geld wordt letterlijk gepotongd, de schaar erin. Van iedere 10 gulden raak je er 3 kwijt. Het leven is weer duurder.

 

Dagboek wordt weer interessanter. Op 8 aug maakt het Bat. bekend, dat we volgens voorlopig. demobilisatie-schema ong. 10-9 op de boot gaan. Hoi, hoi De eerste voorbereidingen beginnen.

 

Bandung Tjimahi-Djakarta  13 dagen

Op 3-9 trein Malang-Surabaya. Met 1700 man 1 nacht op de Zuiderkruis logeren, Op 4-9 varen, 5-9 aankomen. Jakarta. Ons Bataljon .blijft nog 1 nacht - 13 extra a/b. Dan met trein over de bergen naar Tjimahi + Bandung

 

Bataljonsorder van 8/9, dat het bataljon op 15 september 1950 scheep gaat op de General Ballou. Het is feest: veel chinezen en nasiŽn en bioscoop, bier heel duur f 3.50. Dan pasfoto's, doorlichten, pokken en Europese kleding halen, passagieren in Bandung, maar 18 km.

 

14/9 met trein naar de boot in Jakarta. Een jongen moest van boord  doorlichtingsfoto 'klopte niet'. Wilhelmus en weg zijn wij op naar Holland. Weinig te eten en niet zo goed, jammer dan. Afscheid tot ziens, het peloton is weer bijeen, al beseffen we het niet allemaal, in ieder geval dagboek zwijgt. He, he, Op 7 oct.'50 eindelijk R'dam, koud, bar koud.

 

Iedereen gaat zijns weegs. Totaal 550 dg in IndiŽ, waarvan maar de helft in  oorlogstijd.         

 

Samengesteld door (ex-luit) Peter Bervoets, Dordrecht en door hem voor te lezen op de (PAG)peloton.- reŁnie in Rotterdam op 23 oktober 1996 -- 47 jaar na het IndiŽ-gebeuren. Tot de volgende reŁnie: Met dank aan Cor ScheijbŽler.